GPSC: સહાયક બંદર અધિકારી ભરતીના પ્રાથમિક પરીક્ષાનો અભ્યાસક્રમ જાહેર

ગુજરાત લોક સેવા આયોગે (GPSC) જાહેરાત નં. 45/2026-27 હેઠળની ભરતી – ગુજરાત મેરીટાઈમ બોર્ડમાં સ્પેશિયલ રિક્રૂટમેન્ટ ડ્રાઈવ દ્વારા સહાયક બંદર અધિકારી, વર્ગ-2 – ના પ્રાથમિક પરીક્ષાનો અભ્યાસક્રમ જાહેર કર્યો છે. આયોગે આ માટે અલગ નોટિફિકેશન પ્રસિદ્ધ કર્યું છે, જે GPSCની વેબસાઈટ પર મળી જશે.

જે ઉમેદવારોએ આ પદ માટે ફોર્મ ભર્યું છે તેમને હવે તૈયારી કઈ દિશામાં કરવી તે સાફ થઈ ગયું છે.

પ્રાથમિક પરીક્ષાનું માળખું

પરીક્ષા ગુજરાતી માધ્યમમાં થશે અને તેમાં કુલ 300 ગુણ રહેશે. પ્રશ્નપત્ર બે ભાગમાં વહેંચાયેલું છે.

• ભાગ-1: સામાન્ય અભ્યાસ – 100 ગુણ
• ભાગ-2: મેરીટાઈમ પોર્ટ એડમિનિસ્ટ્રેશન, વર્ગ-2 અને લોકલ એડમિનિસ્ટ્રેશન, વર્ગ-2 (GMB) – 200 ગુણ

પરીક્ષામાં નકારાત્મક ગુણ પણ ગણવામાં આવશે.

ભાગ-1: સામાન્ય અભ્યાસમાં શું આવશે

ભાગ-1નું મોટા ભાગનું વજન ગુજરાત સંબંધી વિષયોને છે. અભ્યાસક્રમમાં આ મુદ્દા આવ્યા છે:

• ઇતિહાસની ઝલક – દેશ અને જગત ભરનો ઇતિહાસ, મધ્યકાલીન સામ્રાજ્યો અને આઝાદી પછીના દેશના મુખ્ય રોલમોડા
• ગુજરાતના ઇતિહાસમાં સ્થાન ધરાવતા મોટા સમારંભ, સ્થાનો, વ્યક્તિઓ અને લખાણો
• સંસ્કૃતિ અને વારસો – દેશ અને ગુજરાતનાં મોટાં તહેવારો, નૃત્યશૈલી અને સાહિત્ય
• ભારતીય રાજ્ય વ્યવસ્થા, પંચાયત, સામાન્ય જ્ઞાન અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો
• ભારત અને ગુજરાતની અર્થવ્યવસ્થા, આંતરરાષ્ટ્રીય અને રાષ્ટ્રીય કક્ષાના મહત્વના અહેવાલ
• વ્યાપાર ક્ષેત્રમાં થતાં ફેરફાર અને તેની અસર
• જિલ્લા ગોઠવણીનું ઝાઝું વર્ણન અને તહેવારો મુજબનું મહત્વ
• ભારતીય ધર્મ અને તહેવારો, સામાજિક-આર્થિક રીતો અને મહત્વ
• ભારત અને ગુજરાતનાં સ્થળો, રમતગમત અને સાહિત્ય

ભાગ-2: મેરીટાઈમ પોર્ટ એડમિનિસ્ટ્રેશન – 200 ગુણ

પરીક્ષાનો સૌથી મોટો ભાગ આ વિષયનો છે, જેનું કુલ ગુણ 200 છે. અભ્યાસક્રમમાં ત્રણ મોટા વિભાગ આવ્યા છે:

1. વહીવટી કૌશલ્ય (Administrative Skills): લોક પ્રશાસનનો અર્થ, સ્વરૂપ અને દાયરો, વહીવટમાં નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા, નવું જાહેર વ્યવસ્થાપન (New Public Management), ઇ-ગવર્નન્સ અને ડિજિટલ વહીવટ, વહીવટમાં સંવાદ કૌશલ્ય, દાર્શનિક નીતિશાસ્ત્ર, અને સમાજ તથા દરિયો વ્યવસ્થાપનની તફાવતો.

2. માનવ સંશાધન વ્યવસ્થાપન (HRM) અને સામાન્ય સંચાલન (General Management): સંચાલનના મૂળભૂત સિદ્ધાંતો – પ્લાનિંગ, ઓર્ગેનાઈઝિંગ, લીડિંગ, કંટ્રોલિંગ; ઓર્ગેનાઈઝેશનલ બિહેવિયર; માનવ સંશાધન વ્યવસ્થાપન; અસરકારક પ્રોજેક્ટ મેનેજમેન્ટ; SWOT વિશ્લેષણ સાથે વ્યૂહાત્મક વ્યવસ્થાપન; જોખમ વ્યવસ્થાપન; ડિજિટલ ટ્રાન્સફોર્મેશન; સંચાલનમાં સુધારાઓ અને નવીનતા; એથિકલ ગવર્નન્સ; ઇમોશનલ ઇન્ટેલિજન્સ; અને કાર્યસ્થળે હેરાશમેન્ટ અટકાવવાની કાયદાકીય જોગવાઈઓ.

3. વહીવટમાં નાણાકીય વ્યવસ્થાપન (Financial Management): બજેટ ઘડતર અને પ્લાનિંગ; ખર્ચ નિયંત્રણ અને ઓડિટ; નાણાકીય નીતિ અને નિર્ણય લેવા; અને સંસ્થાનને જરૂરી મળેલા નાણાકીય સાધનોની દરખાસ્ત. આ ઉપરાંત હિસ્સેદારી ધોરણોમાં તફાવત અને સરકારી વહીવટમાં સામાજિક પ્રવાહ અને તપાસની પ્રક્રિયા પણ આ વિભાગમાં આવે છે.

સંપૂર્ણ અભ્યાસક્રમ ક્યાં મળશે

GPSCએ આ ભરતીનો પ્રાથમિક પરીક્ષાનો અભ્યાસક્રમ અલગ PDF ફાઈલમાં પ્રસિદ્ધ કર્યો છે, જેમાં બંને ભાગના વિષયોની યાદી વિગતવાર આપી છે. ઉમેદવારો GPSCની વેબસાઈટ gpsc.gujarat.gov.in પર જઈને આ ફાઈલ ડાઉનલોડ કરી શકશે.

પરીક્ષાની તારીખ અને કોલ લેટર મળવાનો સમય આયોગ આગળ જતાં જાહેર કરશે. તમામ અપડેટ માટે ઉમેદવારોએ વેબસાઈટ પર નજર રાખવી રહેશે.