SC સ્કોલરશિપ માટે આધાર ફરજિયાત: ‘ટોપ ક્લાસ એજ્યુકેશન’ યોજનામાં કેન્દ્ર સરકારનું નવું જાહેરનામું

કેન્દ્ર સરકારના સામાજિક ન્યાય અને અધિકારીતા મંત્રાલયે અનુસૂચિત જાતિ (SC)ના વિદ્યાર્થીઓ માટેની ‘ટોપ ક્લાસ એજ્યુકેશન ફોર શિડ્યુલ્ડ કાસ્ટ્સ’ સ્કોલરશિપ યોજનામાં આધાર નંબર ફરજિયાત બનાવતું જાહેરનામું બહાર પાડ્યું છે. ૨૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ના ગેઝેટમાં પ્રસિદ્ધ થયેલા આ જાહેરનામા મુજબ, યોજના હેઠળ સ્કોલરશિપ મેળવવા માગતા વિદ્યાર્થીઓએ આધાર ઓથેન્ટિકેશન કરાવવું પડશે અથવા આધાર નંબર રજૂ કરવો પડશે.

આધાર ન હોય તો શું કરવું?

જે વિદ્યાર્થીઓ પાસે હજુ આધાર નંબર નથી, તેમણે આધાર માટે નોંધણી (એનરોલમેન્ટ) કરાવવાની રહેશે. જો વિદ્યાર્થી ૧૮ વર્ષથી નાની ઉંમરનો હોય તો તેના માતા-પિતા કે કાયદેસરના વાલીની સંમતિથી જ આ અરજી થઈ શકશે.

જ્યાં સુધી આધાર નંબર ન મળે, ત્યાં સુધી વિદ્યાર્થી નીચે મુજબના પુરાવા આપીને સ્કોલરશિપ મેળવી શકશે:

• આધાર સેન્ટર પરથી મળેલી એનરોલમેન્ટ સ્લિપ (જેમાં EID નંબર હોય).
• ૧૮ વર્ષથી નાની ઉંમરના વિદ્યાર્થી માટે જન્મનું પ્રમાણપત્ર, પાસપોર્ટ, ૧૦મી કે ૧૨મીની માર્કશીટમાંથી કોઈ એક દસ્તાવેજ, સાથે માતા-પિતા કે વાલી સાથેનો સંબંધ દર્શાવતો ફોટોવાળો પુરાવો (જેમ કે રેશનકાર્ડ, જાતિ કે ડોમિસાઇલ પ્રમાણપત્ર).
• ૧૮ વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના વિદ્યાર્થી માટે ચૂંટણી કાર્ડ, રેશનકાર્ડ, જાતિ કે રહેઠાણનું પ્રમાણપત્ર, પાસપોર્ટ, ૧૦મી-૧૨મીની માર્કશીટ, ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ કે દિવ્યાંગતા ઓળખપત્ર (UDID)માંથી કોઈ એક ફોટોવાળો પુરાવો.

બાયોમેટ્રિક ફેલ થાય તો વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા

જો કોઈ વિદ્યાર્થીનું ફિંગરપ્રિન્ટ, ફેસ કે આંખની કીકી (આઇરિસ) દ્વારા થતું બાયોમેટ્રિક વેરિફિકેશન સફળ ન થાય, તો તેના માટે OTP (વન-ટાઈમ પિન) આધારિત વેરિફિકેશનનો વિકલ્પ અપાશે. જો બંને શક્ય ન બને તો ક્યૂઆર કોડ (QR Code) સ્કેન કરીને કે પેપરલેસ ઓફલાઇન ઇ-કેવાયસી (e-KYC) મારફતે વેરિફિકેશન કરી શકાશે.

જાહેરનામામાં સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે માત્ર આધાર નંબર ન હોવાને કારણે કે વેરિફિકેશન ન થવાને કારણે કોઈ પણ બાળકને સ્કોલરશિપના લાભથી વંચિત રાખવામાં નહીં આવે. જ્યાં સુધી નંબર ન આવે ત્યાં સુધી અન્ય માન્ય દસ્તાવેજો ચકાસીને લાભ અપાશે.

સરકારના આ નિર્ણય અંગેનું સત્તાવાર જાહેરનામું જોવા માટે કેન્દ્ર સરકારનું ગેઝેટ નોટિફિકેશન વાંચી શકાય છે.