સ્કોલરશિપની અરજીમાં મોટો ફેરફાર: વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭થી NSP પર નવા નિયમો લાગુ
શૈક્ષણિક વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭થી નેશનલ સ્કોલરશિપ પોર્ટલ પર અરજી કરવાની રીત બદલાશે. CBSEએ માન્ય સ્કૂલોને વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓ સુધી માહિતી પહોંચાડવા કહ્યું છે.
નેશનલ સ્કોલરશિપ પોર્ટલ (NSP) પર સ્કોલરશિપની અરજી કરવાની રીત બદલાઈ છે. કેન્દ્રીય માધ્યમિક શિક્ષા બોર્ડ (CBSE) એ જાહેર નોટિસ કાઢીને જણાવ્યું છે કે આ ફેરફાર શૈક્ષણિક વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭થી લાગુ પડશે. કેબિનેટ સેક્રેટેરિયેટના ૧૨ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના ઓફિસ મેમોરેન્ડમ નં. D-12011/01/2025-DBT પછી આ નવો ફ્રેમવર્ક તૈયાર થયો છે. CBSEએ તમામ માન્ય સ્કૂલોના આચાર્યોને કહ્યું છે કે પાત્ર વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓ સુધી આ માહિતી પહોંચાડે.
યોજનાઓ બે પ્રકારની ગણાશે
કેબિનેટ સેક્રેટેરિયેટના મેમો મુજબ સ્કોલરશિપની યોજનાઓને બે ભાગમાં વહેંચવામાં આવી છે:
- મેરિટ આધારિત યોજનાઓ: ભણવાનું પરફોર્મન્સ કે સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાના ગુણ પર મળે છે. જેમ કે રાષ્ટ્રીય સાધનતા અને મેધાવી છાત્રવૃત્તિ યોજના (NMMSS), કોલેજ અને યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થીઓ માટેની સેન્ટ્રલ સેક્ટર સ્કીમ અને INSPIRE.
- કલ્યાણ આધારિત યોજનાઓ: SC, ST, OBC અને અલ્પસંખ્યક વિદ્યાર્થીઓ માટેની પ્રી-મેટ્રિક અને પોસ્ટ-મેટ્રિક સ્કોલરશિપ જેવી યોજનાઓ, જે નાણાંની તંગી ઘટાડવા માટે આપવામાં આવે છે.
મેમોમાં સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે "One Student – One Scholarship" નો સિદ્ધાંત રહેશે, પણ જે વિદ્યાર્થીને કલ્યાણ આધારિત સ્કોલરશિપ મળતી હોય અને તે મેરિટ આધારિત યોજના માટે પાત્ર બને, તો તેને મેરિટ સ્કોલરશિપ નહીં છીનવાઈ જાય. ઊંધું પણ એ જ રહેશે.
અરજી ભરવાની પ્રક્રિયામાં શું બદલાયું
નવા ફ્રેમવર્કમાં વિદ્યાર્થીની પહેલી અરજીમાં આપેલી વિગતો પોર્ટલ પર સચવાઈ રહેશે. પછીની કોઈ પણ અરજીમાં ફક્ત યોજના પ્રમાણેની વિગતો ભરવાની રહેશે અને જરૂરી દસ્તાવેજો અપલોડ કરવાના રહેશે.
- પહેલી અરજીની ચકાસણી (L1) વખતે નોંધાયેલી ટ્યુશન ફી, એડમિશન ફી અને બીજી ન પરત થતી ફીની વિગતો પછીની અરજીઓમાં આપમેળે ભરાઈ જશે.
- અરજીમાં ખામી હોય તો વિદ્યાર્થી ફક્ત યોજના-લગતી વિગતો જ સુધારી શકશે. સામાન્ય, અભ્યાસ, સંસ્થા કે કોર્સની વિગતો બદલવી હોય તો પહેલા તેની બધી અરજીઓ પાછી ખેંચવી પડશે.
- ચકાસણીના બીજા તબક્કે (L2) સંબંધિત નોડલ ઓફિસરોને વિદ્યાર્થીની બધી અરજીઓ અને તેની સ્થિતિ દેખાશે, જેથી એક જ વિદ્યાર્થીની અલગ અલગ યોજનાઓની અરજીઓમાં નિર્ણયો એકસરખા થાય.
- જો સામાન્ય કે અભ્યાસની વિગતોમાં ખામી હોય, તો વિદ્યાર્થીની બીજી અરજીઓ આપમેળે "Red Flag" કેટેગરીમાં ચોથવાઈ જશે.
આખી નોટિસ અને તે સાથેનું ઓફિસ મેમોરેન્ડમ CBSEની વેબસાઈટ પર અહીં વાંચી શકાય છે.
