RBIના Basel III માર્કેટ રિસ્ક કેપિટલ નિયમો હવે 1 એપ્રિલ 2027થી અમલમાં આવશે

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાએ કોમર્શિયલ બેંકો માટે Basel III હેઠળના માર્કેટ રિસ્કની ન્યૂનતમ કેપિટલ જરૂરિયાતો અંગેના આદેશ જાહેર કર્યા છે. 21 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ બહાર પડેલા પ્રેસ રિલીઝમાં RBIએ કહ્યું કે આ 'Reserve Bank of India (Commercial Banks - Minimum Capital Requirements for Market Risk) Directions, 2026' નામના આદેશ 1 એપ્રિલ 2027થી અમલમાં આવશે, જેથી બેંકોને તૈયાર થવા માટે પૂરો સમય મળે.

RBIએ 17 ફેબ્રુઆરી 2023ના રોજ આ અંગેના ડ્રાફ્ટ ગાઇડલાઇન બહાર પાડી હતી અને સ્ટેકહોલ્ડર્સ પાસેથી અભિપ્રાય માંગ્યો હતો. હવે આ અભિપ્રાયોની ચકાસણી કરીને જરૂરી ફેરફારો સાથે આદેશ અંતિમ કર્યા છે. ડ્રાફ્ટ ગાઇડલાઇનમાં મળેલા અભિપ્રાયો અંગેની વિગત RBIની વેબસાઇટ પર Annex તરીકે મૂકી છે.

RBIએ જણાવ્યું કે આ આદેશનો હેતુ માર્કેટ રિસ્કની ગાઇડલાઇનને સુધારેલા Basel III ફ્રેમવર્ક સાથે સરખાવવાનો છે, અને તે સાથે નિયમોને સરળ, લવચીક અને અપનાવવામાં સહેલા રાખવાનો છે. સ્મૂધ ટ્રાન્ઝિશન માટે 1 એપ્રિલ 2024થી વચગાઉના (transition) સ્કેલર અમલમાં છે.

ડ્રાફ્ટ ગાઇડલાઇન સામે આદેશમાં થયેલા મુખ્ય ફેરફારો:

• ટ્રેડિંગ બુકનો સ્કોપ: ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ડિરેક્શન્સ (Reserve Bank of India (Commercial Banks – Classification, Valuation, and Operation of Investment Portfolio) Directions, 2025) 'Held for Trading (HFT)' એકાઉન્ટિંગ સબ-ક્લાસિફિકેશન હેઠળ ટ્રેડિંગ બુકની સ્પષ્ટ ઓળખ આપે છે, તેથી આદેશમાંથી ટ્રેડિંગ બુકની વ્યાખ્યા અંગેની સૂચના કાઢી દેવામાં આવી છે અને ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ડિરેક્શન્સનો ઉલ્લેખ મૂકાયો છે.
• નેટ ઓપન પોઝિશન અને ફોરેક્સ રિસ્ક કેપિટલ ચાર્જ: Reserve Bank of India (Commercial Banks - Prudential Norms on Capital Adequacy) Tenth Amendment Directions, 2026માં આપેલી સુધારેલી સૂચના આદેશમાં ઉમેરાઈ છે.
• વ્યાજ દર (interest rate) રિસ્ક માટે સ્પિસિફિક રિસ્ક કેપિટલ ચાર્જ: બેઝલ કમિટી ઓન બેંકિંગ સુપરવિઝન (BCBS)ની ગાઇડલાઇન સાથે સરખાવવા સ્પિસિફિક રિસ્કનાં ટેબલ સુધારાયા છે, જેથી ગોઠવણી વધુ સરળ અને સ્પષ્ટ બને છે.
• ટ્રેડિંગ બુકમાં રાખેલા ડેટ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ / ETF: કેપિટલ ગણતરી પાર્થક્ય રિસ્ક (underlying risk drivers) આધારે થાય તે માટે જોગવાઈમાં ફેરફાર કરાયો છે, સાથે જરૂરી ગાર્ડરેલ રાખાયા છે.
• ક્રેડિટ ડિરિવેટિવ્સથી હેજ કરેલી પોઝિશન માટે સ્પિસિફિક રિસ્ક કેપિટલ જરૂરિયાત: Master Direction – Reserve Bank of India (Credit Derivatives) Directions, 2026 મુજબ માન્ય ટોટલ રિટર્ન સ્વેપથી હેજ કરેલી પોઝિશનની જોગવાઈ ઉમેરાઈ છે.

પ્રેસ રિલીઝ 2026-2027/1158 નંબરે બહાર પડ્યો છે અને તેની સત્તાવાર વિગત RBIના પ્રેસ રિલીઝ પેજ પર વાંચી શકાય છે. આદેશની પૂરી વિગત પણ RBIની વેબસાઇટ પર મળી જશે.