RBIએ KLM Axiva Finvest પર લગાડ્યો 2.70 લાખ રૂપિયાનો દંડ, સોનાના ગીરવની લેલી-વેચાણમાં નિયમ બહાર થવાનો આરોપ

ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ 22 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજના ઓર્ડરથી KLM Axiva Finvest Limited કંપની પર 2.70 લાખ રૂપિયાનો દંડ ફટકાર્યો છે. RBIની જાહેર નોંધ પ્રમાણે આ દંડ કંપનીએ RBIની 'Auction' પ્રક્રિયા અંગેની સૂચનાઓનું પાલન ન કરવા બદલ થયો છે. આ દંડ RBI Act, 1934ની કલમ 58-G(1)(b) અને કલમ 58-B(5)(aa) હેઠળની સત્તા વાપરીને લગાડ્યો છે.

શું થયું હતું?

RBIએ 31 માર્ચ 2025ની પોતાની નાણાકીય સ્થિતિના આધારે કંપનીની સ્ટેચ્યુટરી તપાસ કરી હતી. તપાસમાં RBIની સૂચનાઓનું પાલન ન થયાના મળેલા મુદ્દાઓ અને તે સંબંધે થયેલા પત્રવ્યવહારના આધારે કંપનીને નોટિસ આપી હતી કે દંડ કેમ ન લગાડાય, તેનું કારણ આપે.

કંપનીના જવાબ, તેણે કરેલી વધારાની રજૂઆતો અને પર્સનલ હિયરિંગમાં આપેલા મૌખિક જવાબો પછી RBIએ જાણવ્યું કે કંપની સામેનો એક આરોપ સાચો રહ્યો છે: કંપનીએ ગીરો રાખેલા સોનાની લેલી-વેચાણ (auction) કરીને જે વધારાની રકમ મેળવી હતી — લોનના બાકી પડેલા હિસ્સાથી ઉપરની રકમ — તે કેટલાક ગ્રાહકોને પરત આપી ન હતી. આ જ કારણે દંડ લગાડ્યાનું RBIએ કહ્યું છે.

RBIએ શું કહ્યું?

RBIએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ પગલું નિયમન સંબંધે અપૂર્ણ પાલનના આધારે છે. કંપનીએ તેના ગ્રાહકો સાથે કરેલી કોઈપણ ડીલ કે કરારની સાચાઈ પર આ દંડ કોઈ ટિપ્પણી નથી. સાથે જ, આ દંડ RBIએ કંપની સામે ભવિષ્યમાં કોઈ અન્ય પગલું ભરી શકે એ માટેના અધિકારને અસર કરતું નથી.

આ જાહેર નોંધ RBIના ચીફ જનરલ મેનેજર બૃજ રાજના નામે બહાર પડી છે અને તેનો ક્રમાંક Press Release: 2026-2027/1181 છે. તારીખ 24 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ પ્રસિદ્ધ થઈ છે. સોનાની લોન લેનારા ગ્રાહકો માટે નોંધપાત્ર વાત એ છે કે નિયમ પ્રમાણે ગીરો સોનાની લેલી-વેચાણમાં લોન બાદ કરીને જે વધારાની રકમ મળે, તે ગ્રાહકને પરત મળવી જોઈએ.

આરબીઆઈની આખી જાહેર નોંધ અહીં વાંચો