આરબીઆઈનું સપ્ટેમ્બર 2026નું બુલેટિન આવી ગયું: અર્થતંત્રને 7.8% વિકાસ, મહંગાઈ 4.8% થઈ

ભારતીય રિઝર્વ બેંકે આજે, 25 સપ્ટેમ્બરે, તેના સપ્ટેમ્બર 2026ના માસિક બુલેટિનનો અંક બહાર પાડ્યો. બુલેટિનમાં સાત સ્પીચ, ત્રણ લેખ અને તાજા આંકડા છે.

અર્થતંત્ર કેવું ચાલી રહ્યું છે?

પહેલા લેખમાં રિઝર્વ બેંકે કહ્યું છે કે એપ્રિલ-જૂન 2026-27ના પહેલા ત્રિમાસમાં ભારતના અર્થતંત્રને 7.8 ટકા મોટો વિકાસ મળ્યો. ઓગસ્ટ સુધીમાં પણ અર્થતંત્રમાં તાકાત દેખાઈ છે. નિકાસ વધારે સારી રહેવાથી વેપારનું ખાધું નાનું થયું છે.

મહંગાઈની વાત કરીએ તો, ઓગસ્ટમાં મહંગાઈનો દર સહેજ વધીને 4.8 ટકા થયો. આનું કારણ અન્ન અને પીણાંની વસ્તુઓના ભાવ સાથે ઇંધણ અને બીજી વસ્તુઓના ભાવમાં વધારો છે.

બાહ્ય ક્ષેત્ર પણ મજબૂત છે. પહેલા ત્રિમાસમાં ચાલુ ખાતાનું ખાધું મદ્દતવાળું રહ્યું, એફડીઆઈ વહેણ મોટું આવ્યું અને દેશનો વિદેશી ચલણિ ભંડોળ સર્વકાલિન સર્વોચ્ચ સ્તરે પહોંચી ગયો. નાણાબજારમાં પણ પૈસાની ચડિયાત ચાલુ છે.

બેંકોના ક્રેડિટ-ડિપોઝિટ રેશિયો પર લેખ

બીજા લેખમાં ક્રેડિટ-ડિપોઝિટ રેશિયોની ચર્ચા છે. FY2023 પછી બેંકોનું ક્રેડિટ ડિપોઝિટ કરતાં ઘણું ઝડપી વધ્યું છે, જેના લીધે આ ગુણોત્તર 80 ટકાથી ઉપર જઈ ગયો છે.

અભ્યાસનું કહેવું છે કે બેંકો લોન આપે ત્યારે જ ડિપોઝિટ બને છે, એટલે ડિપોઝિટ હંમેશા ક્રેડિટ વધારવામાં અવરોધ નથી બતાવ્યો જાય. માર્ચ 2026ના અંતમાં આ રેશિયો વધુ હોવાનું કારણ બેંકોના નીચા વ્યાજે લીધેલા ધિરાણ અને વધુ મૂડી છે. લેખ એ પણ કહે છે કે આટલા ઝડપી ક્રેડિટ વિકાસ વખતે આ ગુણોત્તર પોતાની રીતે બેંકોની નબળાઈ માપવાનું યોગ્ય માપ ન હોઈ શકે.

ખાનગી કંપનીઓના રોકાણમાં વધારો

ત્રીજા લેખમાં ખાનગી કંપનીઓના રોકાણની ચર્ચા છે. બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓ દ્વારા મંજૂર થયેલા પ્રોજેક્ટની સંખ્યા અને તેની કુલ કિંમત બંને 2025-26માં પાછલા વર્ષ કરતાં વધી છે. સૌથી વધારે રોકાણ 'પાવર' ક્ષેત્રની આગેકમીમાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં થયું છે.

2026-27માં ખાનગી ક્ષેત્રના રોકાણનો અંદાજ આ લેખમાં 3.2 લાખ કરોડ રૂપિયા મુકાયો છે. એટલે આગળ પણ ખાનગી રોકાણમાં વધારો દેખાય છે.

નોંધવા જેવી વાત એ છે કે આ લેખોમાં વ્યક્ત મત લેખકોના છે, રિઝર્વ બેંકના નહીં. વધુ માહિતી માટે સત્તાવાર પ્રેસ રિલીઝ અને આખું બુલેટિન અહીં જોઈ શકાય છે.